ปากีสถานยกเลิกแบนคริปโต 8 ปี เปิดทางแบงก์รับผู้ให้บริการที่มีใบอนุญาต
การที่ปากีสถานเปิดช่องทางธนาคารอย่างเป็นทางการให้แก่ผู้ให้บริการคริปโตที่ได้รับใบอนุญาต ถือเป็นสัญญาณบวกสำหรับตลาดโดยรวม เพราะแสดงให้เห็นว่าประเทศขนาดใหญ่อีกแห่งหันมากอดรับการกำกับดูแลคริปโตแทนการห้ามเด็ดขาด นอกจากนี้ยังเพิ่มฐานผู้ใช้งานที่มีศักยภาพ เนื่องจากปากีสถานมีประชากรกว่า 258 ล้านคนและมีผู้ใช้คริปโตอยู่แล้วราว 27 ล้านคน เมื่อวันที่ 15 เม.ย. 2569 ธนาคารกลางปากีสถาน (State Bank of Pakistan หรือ SBP) ออกประกาศ BPRD Circular Letter No. 10 of 2026 ยกเลิกข้อห้ามที่ห้ามธนาคารให้บริการแก่ผู้ประกอบการสินทรัพย์ดิจิทัล (Virtual Asset Service Providers หรือ VASPs) ซึ่งมีผลบังคับใช้มาตั้งแต่ปี 2561 รวมระยะเวลาเกือบ 8 ปีเต็ม ตามรายงานจาก Ash Crypto ซึ่งเผยแพร่ข่าวนี้ผ่าน X ในช่วงต้นคืนวันที่ 15 เม.ย. ตามเวลาไทย ภายใต้กฎใหม่นี้ ธนาคารพาณิชย์ ธนาคารรายย่อย และผู้ให้บริการระบบชำระเงินสามารถเปิดบัญชีให้แก่ VASPs ที่ได้รับใบอนุญาตอย่างถูกต้องจากสำนักงานกำกับดูแลสินทรัพย์ดิจิทัลปากีสถาน (Pakistan Virtual Asset Regulatory Authority หรือ PVARA) ได้แล้ว กฎใหม่คุมอะไร และธนาคารทำอะไรได้บ้าง แม้จะเปิดทางให้ธนาคารรับ VASPs เป็นลูกค้าได้ แต่ SBP ก็กำหนดขอบเขตไว้อย่างชัดเจน ธนาคารยังคงถูกห้ามนำเงินฝากของลูกค้าไปลงทุนในคริปโต หรือถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลไว้ในงบดุลของตัวเอง บทบาทของธนาคารถูกจำกัดไว้เพียงการให้บริการโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินแก่ VASPs ที่ได้รับใบอนุญาตเท่านั้น ภายใต้กฎใหม่ VASPs ที่ได้รับใบอนุญาตต้องเปิดบัญชีแยกสำหรับเงินของลูกค้า (Client Money Accounts) โดยนับมูลค่าเป็นสกุลเงินรูปีปากีสถาน บัญชีเหล่านี้จะไม่มีดอกเบี้ย และห้ามฝากหรือถอนเป็นเงินสด นอกจากนี้ SBP ยังกำหนดให้ธนาคารต้องปฏิบัติตามกฎป้องกันการฟอกเงิน (AML) ป้องกันการสนับสนุนทางการเงินแก่กลุ่มก่อการร้าย (CFT) และป้องกันการเงินเพื่อการแพร่ขยายอาวุธ (CPF) อย่างเคร่งครัด รวมถึงต้องตรวจสอบลูกค้าอย่างละเอียดและรายงานธุรกรรมที่น่าสงสัย เส้นทางกว่าจะมาถึงวันนี้ ปากีสถานปรับมาตลอด 8 ปี ข้อห้ามเดิมเริ่มต้นในเดือนเมษายน 2561 เมื่อ SBP ออกประกาศห้ามธนาคารประมวลผล ใช้งาน เทรด ถือครอง หรือโอนสกุลเงินดิจิทัลทุกชนิด อย่างไรก็ตาม ประเทศก็ค่อยๆ เปลี่ยนท่าทีมาโดยตลอด ในปี 2564 คณะกรรมการศึกษาของรัฐบาลแนะนำให้ใช้กรอบการกำกับดูแลแทนการห้ามอย่างเด็ดขาด จนกระทั่งในเดือนพฤษภาคม 2568 กระทรวงการคลังประกาศยุทธศาสตร์ครอบคลุมสำหรับสินทรัพย์ดิจิทัล และจัดตั้ง PVARA ขึ้นเพื่อกำกับดูแลโดยเฉพาะ จุดสำคัญคือในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม 2569 ทั้งวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎรของปากีสถานต่างผ่าน Virtual Assets Act 2026 ซึ่งให้อำนาจทางกฎหมายแก่ PVARA อย่างเต็มรูปแบบ และกำหนดให้ผู้ให้บริการคริปโตทุกรายต้องขอรับใบอนุญาต รวมทั้งเก็บภาษีกำไรจากการแปลงคริปโตเป็นเงินสด 5% ประกาศของ SBP เมื่อวันที่ 15 เม.ย. จึงเป็นก้าวสุดท้ายในการเปิดใช้งานกฎหมายดังกล่าวอย่างสมบูรณ์ ทั้งนี้ก่อนหน้านี้ Siam Blockchain ได้รายงานว่า ธนาคารกลางปากีสถานยกเลิกคำสั่งห้ามคริปโตปี 2018 เปิดทางแบงก์รับ VASPs แล้ว ตลาดคริปโตปากีสถานใหญ่แค่ไหน แม้จะเคยมีข้อห้ามด้านธนาคาร แต่ตลาดคริปโตในปากีสถานก็เติบโตอย่างไม่เป็นทางการมาอย่างต่อเนื่อง รายงานชี้ว่าก่อนการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ ปากีสถานมีผู้ใช้คริปโตอยู่แล้วราว 27 ล้านคน และมีผู้ถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลกว่า 40 ล้านคน รวมมูลค่าประมาณ 18,000-20,000 ล้านดอลลาร์ ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าความต้องการมีอยู่จริงในระดับมวลชน แม้ยังไม่มีช่องทางธนาคารรองรับอย่างเป็นทางการก็ตาม สำหรับจำนวนประชากร ปากีสถานมีประชากรประมาณ 258-259 ล้านคน ณ ปี 2569 ส่วนตัวผู้เขียนมองว่าการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้น่าสนใจมาก เพราะปากีสถานไม่ใช่ประเทศเล็กๆ การที่รัฐบาลกลับลำจากท่าทีห้ามเด็ดขาดมาสู่การกำกับดูแลแบบมีกรอบถือเป็นพัฒนาการที่ใหญ่โต อย่างไรก็ตาม สิ่งที่น่าจับตาต่อจากนี้คือกระบวนการออกใบอนุญาตให้ VASPs จะรวดเร็วและโปร่งใสแค่ไหน เพราะถ้ากระบวนการนั้นช้าหรือมีเงื่อนไขยุ่งยาก ผู้เล่นรายใหม่ก็อาจเข้าสู่ตลาดได้ยาก นอกจากนี้การบังคับใช้กฎ AML/CFT อย่างเคร่งครัดก็อาจเป็นทั้งจุดแข็งที่สร้างความน่าเชื่อถือ และอาจเป็นอุปสรรคสำหรับผู้ใช้รายย่อยที่ยังไม่คุ้นเคยกับขั้นตอนการยืนยันตัวตนที่ซับซ้อน สรุปคือทิศทางดีแน่ แต่ต้องรอดูผลลัพธ์จริงในอีก 6-12 เดือนข้างหน้า
